Nowy Raport: "Kapitał społeczny wśród polskich przedsiębiorców"

Czynnikiem niezbędnym do rozpoczęcia dyskusji o rozwiązaniach prorodzinnych jest zaufanie, jakim wzajemnie darzyć się powinni pracodawcy i pracownicy. Ponadto, przedsiębiorcy muszą mieć chęć wzięcia odpowiedzialności za szerszy fragment rzeczywistości społecznej niż tylko ich przedsiębiorstwa. Dlatego właśnie Fundacja Projekt PL przeprowadziła badania kapitału społecznego wśród polskich przedsiębiorców, których owocem jest niniejszy Raport.

W raporcie można znaleźć dyskusję o wielu podejściach teoretycznych do kapitału społecznego. Przydatności tego pojęcia dowodzi jednak nie tylko obfitość teoretycznych dyskusji na ten temat. Najlepszą rekomendacją i dowodem przydatności jest jego powszechne użycie w języku potocznym, czego dowodzą także przeprowadzone wywiady. 

Rozmówcy postrzegają kapitał społeczny jako sieć dobrowolnych i spontanicznych relacji społecznych, wzajemności i zobowiązań, chociaż nie zawsze traktują je wyłącznie jako wartość pożądaną. Można zapytać czy pojawiające się w tych rozmowach pojęcia, takie jak: uczciwość, rzetelność czy zaufanie są przez nich wszystkich tak samo rozumiane.

W Raporcie czytelnik znajdzie próbę odpowiedzi na takie pytania, jak m.in.:

  • Czy pracodawcy ufają swoim pracownikom? Jak wyraża się to zaufanie?
  • Jak postrzegają oni swą odpowiedzialność za społeczeństwo?
  • Co jest celem prowadzenia działalności gospodarczej?
  • Czy firmy powinny angażować się w działalność społeczną czy skupić tylko na biznesie?
  • Jakie jest podejście przedsiębiorców do podatków i do państwa?
  • W czym przejawia się zaangażowanie przedsiębiorców w budowanie lokalnej wspólnoty?
  • Czy czują oni potrzebę zaangażowania obywatelskiego?

Przeprowadzone badanie dostarczyło informacji o tym, jak wszystkie uwarunkowania związane z żywiołową transformacją gospodarczą wyglądają zarówno z perspektywy pracodawców, jak i pracowników.

Dzięki zastosowaniu metody wywiadów pogłębionych udało się uzyskać wyniki, które wykraczają poza akademickie definicje i ogólniki. Refleksje i potrzeby pracowników, nieraz wyrażane w bardzo bezpośredni sposób, mogą być potraktowane nie tylko jako ciekawostka, ale także jako nieszablonowa okazja do poznania punktu widzenia osób bezpośrednio funkcjonujących w tym środowisku. Rzetelnie zebrane dane pozwalają zauważyć nie tylko wspomnianą powyżej, dość powszechną, znajomość pojęć takich jak: kapitał społeczny, odpowiedzialność czy zaufanie, ale także ich codzienny i konkretny wymiar.

Raport "Rozwiązania prorodzinne w przedsiębiorstwach prywatnych w Polsce"

Zważywszy na wymienione powyżej kryteria, Fundacja Projekt PL przygotowała kompleksowy Raport nt. rozwiązań prorodzinnych w przedsiębiorstwach prywatnych w Polsce. W Raporcie znajdą Państwo odpowiedzi na następujące pytania:

  • Jaka jest rola rodziny w rozwoju przedsiębiorczości?
  • W jakim zakresie obecne prawo chroni rodzinę? Jakich zmian można w nim dokonać by było bardziej przyjazne tej kluczowej komórce społecznej?
  • Co o tzw. family-responsive policies (rozwiązaniach prorodzinnych) mówią dotychczasowe badania?
  • Jakich szerszych zmian dokonać mogą firmy, instytucje publiczne oraz ustawodawcy by Polska stała się krajem przyjaznym rodzinie?
Co ważne, Raport zawiera wyniki badań Fundacji Projekt PL, z których dowiadujemy się:
  • Ilu polskich przedsiębiorców wdraża w swoich firmach rozwiązania prorodzinne?
  • Które rozwiązania są w polskich przedsiębiorstwach najbardziej popularne?
  • Jak przedsiębiorcy oceniają wskazane rozwiązania?
  • Jak prorodzinność pracodawców wpływa na chęć powrotu pracowników po urlopie wychowawczym?
  • Czy przedsiębiorcy komunikują swą prorodzinność? W jakim zakresie i w jaki sposób to robią?

Celem Raportu jest wskazanie roli, jaką pełni rodzina w rozwoju przedsiębiorstw prywatnych. Jego wartością dodaną są konkretne rekomendacje, zarówno wskazujące przedsiębiorcom jak działalność prorodzinna może wspierać rozwój ich firm, jak i sugerujące regulatorom konkretne rozwiązania prawne, ułatwiające stosowanie rozwiązań prorodzinnych, takich jak np. wsparcie opieki nad dzieckiem, urlopy tacierzyńskie, elastyczny czas pracy, trwała praca w ograniczonym wymiarze czasowym czy dostępność dodatkowych usług wspierających budowanie jakościowych relacji w rodzinach interesariuszy przedsiębiorstwa.

Prorodzinność przedsiębiorstw prywatnych

Rodzina uznawana jest za najważniejszą wartość niezależnie od kultury, rasy czy poglądów politycznych. Jest ona wartością, dla której dobra pracownicy najczęściej deklarują gotowość obniżenia wynagrodzenia. 

Rodzina jest również instytucją, w której przekazywane oraz pielęgnowane są tak kluczowe dla budowy społeczeństwa obywatelskiego wartości, jak np. uczciwość, zaufanie, wzajemność, zaangażowanie, aktywność i wrażliwość społeczna oraz lojalność.

Zważywszy na fakt, iż przedsiębiorstwa są często najbliższą obywateli organizacją, ciąży na nich obowiązek zapewnienia pracownikom warunków do stabilnego budowania wysokiej jakości relacji w swoich rodzinach. Działalność tę uznać można za jeden z kluczowych elementów społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.

Przedsiębiorstwo, jako podmiot społeczeństwa obywatelskiego, analizowane jest w wielu różnych ujęciach. Jako podmiot najbliższy większości obywateli, istotnie wpływa ono również na relacje budowane w rodzinie. Obie instytucje mają sobie wzajemnie wiele do zaoferowania.

Oprócz tworzenia i stabilizacji ładu społecznego, praca rodziców sprawia bowiem, że stają się oni wyposażeni w narzędzia do efektywnego zarządzania sprawami rodziny oraz bardziej zrównoważonego wychowywania dzieci. Z drugiej strony, dbałość o losy rodziny rozwija w pracowniku wiele cennych umiejętności, które wykorzystać może później w miejscu pracy. Wymienić wśród nich można: komunikatywność, zdolność empatii, elastyczność i zarządzanie sytuacjami kryzysowymi.

Intuicyjnie nasuwa się wniosek, że przedsiębiorstwo powinno komunikować dbałość o rodziny pracowników np. w działalności związanej z coraz popularniejszą społeczną odpowiedzialnością biznesu. Rodzina oddziałuje bowiem na CSR na dwóch płaszczyznach: (1) wymiar osobisty w relacji praca–rodzina, ściśle związany z dbałością o warunki pracy w działalności CSR oraz (2) społeczny wymiar działalności biznesowej – każde przedsiębiorstwo funkcjonuje w konkretnej rzeczywistości lokalnej i środowiskowej.

Polityka firmy, której celem jest wsparcie rodziny, jest korzystna dla samego przedsiębiorstwa, gdyż zwiększa produktywność pracownika, redukuje jego stres, zwiększa morale oraz zmniejsza absencję w miejscu pracy. Nie ulega wątpliwości, że podstawą prorodzinnej działalności firmy jest pewność zatrudnienia oraz odpowiednia płaca. Idea społecznej odpowiedzialności biznesu obliguje jednak przedsiębiorstwa do bardziej aktywnej działalności społecznej.